اعلام آمادگی ایران جهت بازدید بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی از دومین مرکز غنی سازی اورانیوم با استقبال امریکا و برخی متحدان اروپایی اش مواجه شد. علی اصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس روز شنبه اعلام کرد بازرسان آژانس به زودی بازدیدی سریع از دومین مرکز غنی سازی اورانیوم در ایران خواهند داشت. علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی نیز گفت؛ زمان بازرسی از کارخانه غنی سازی قم را اعلام خواهیم کرد. ایران هفته گذشته در نامه یی به آژانس بین المللی انرژی اتمی وجود مرکز غنی سازی اورانیوم دیگری در نزدیکی قم را به اطلاع آژانس رساند. این خبر واکنش منفی مقامات غربی را در پی داشت. به خصوص آنکه قرار است پنجشنبه همین هفته بعد از مدت ها اولین نشست مشترک ایران با گروه ۱«۵ در سوئیس برگزار شود. با اعلام این خبر غرب تهران را متهم به پنهان کاری کرد و باراک اوباما رئیس جمهوری امریکا گفت در صورتی که ایران همه حقایق را درباره برنامه هسته یی اش نگوید با تحریم های جدی روبه رو خواهد شد. علاوه بر اوباما رهبران کشورهای اروپایی نیز موضعی مشابه وی اتخاذ کردند. با وجود این آژانس درخواست دسترسی فوری به سایت مذکور را به تهران ارائه داد. در همین راستا امریکا از این خبر داد که ایران قصد دارد به آژانس بین المللی انرژی اتمی اجازه بازدید از مرکز غنی سازی جدیدش را بدهد. هیلاری کلینتون وزیر خارجه امریکا با اعلام این خبر گفت؛ ایالات متحده از هرگونه همکاری ایران با آژانس استقبال می کند. وی با تاکید بر اینکه از این تصمیم دولت ایران حمایت می کنند، خاطرنشان کرد؛ ما همیشه وقتی ایران تصمیمی برای پیروی از قوانین بین المللی و به ویژه قوانین مربوط به آژانس می گیرد از آن استقبال می کنیم. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، کلینتون گفت پیشتر درباره مساله غنی سازی اورانیوم در سایتی در نزدیکی قم که روز جمعه خبرش منتشر شد با همتایانش از عربستان، کویت، هند، قطر، امارات و عمان صحبت کرده است. وی گفت؛ ما امیدواریم در مقدمه چینی برای نشست اول اکتبر (نهم مهر) ایران حاضر شده و با همه ما در میان بگذارد که چه کارهایی را مایل است انجام دهد و یک جدول زمانی که مایل به دنبال کردن آن باشد را در اختیار ما قرار دهند. وزیر امور خارجه امریکا در ادامه گفت افشای خبر وجود یک مرکز غنی سازی اورانیوم در نزدیکی قم ضرورت مذاکرات روز پنجشنبه را افزایش می دهد. همچنین مایکل همر سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید نیز از ایران خواست همکاری کامل و سریعی با آژانس بین المللی انرژی اتمی داشته باشد. همر گفت؛ ما همگی از ایران می خواهیم به طور کامل و سریع با آژانس همکاری کند. همان طور که شرکایمان در روسیه و چین روز گذشته با صراحت گفتند، ما همگی از اختیار آژانس برای انجام یک بازرسی کامل حمایت می کنیم. وی در ادامه مدعی شد؛ پس از پنهان کردن این سایت از جامعه بین المللی برای مدت ها، شفافیت کامل امری حیاتی است و زمان آن فرا رسیده است که ایران مثل همه کشورهای دیگر طبق قوانین رفتار کند. خبرگزاری دویچه وله نیز گزارش داد کاخ سفید با صدور بیانیه یی خواهان همکاری کامل و فوری ایران با آژانس در مورد مرکز غنی سازی جدید که براساس گزارش ها هنوز راه نیفتاده، شده است. بنابر این گزارش کاخ سفید گفته است امریکا، روسیه و چین از تحقیقات کامل مقام های آژانس درباره مرکز غنی سازی مورد اشاره حمایت می کنند. در همین حال خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز گزارش داد علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران تایید کرده است تهران به بازرسان آژانس اجازه بازدید از مرکز مذکور را خواهد داد. صالحی که در گفت وگوی ویژه خبری شبکه دوم سیما سخن می گفت در این باره افزود؛ ایران در چارچوب مقررات آژانس مشکلی درباره بازرسی بازرسان آژانس از کارخانه غنی سازی اورانیوم قم ندارد. به گزارش ایسنا وی با بیان اینکه ما فکر می کردیم این اقدام ما مورد تشویق و تایید قرار بگیرد،گفت؛البته آژانس بین المللی انرژی اتمی در پاسخ به نامه ما از ما تشکر و قدردانی کرد و برخی کشورهای غربی نیز از آن استقبال کردند، اما شاهد آشفتگی و پریشان حالی خاصی از سوی برخی کشورهای غربی نسبت به این موضوع بودیم که موجب تعجب ما شد که چرا آنها دستپاچه شدند. صالحی درباره اینکه چرا این تاسیسات نیمه صنعتی است، گفت؛ ما همیشه با تهدیدهای دائم روبه رو هستیم و روزی نمی گذرد که با تهدید روبه رو نباشیم و اقدامات انجام شده در این خصوص، احتیاط آمیز است، یعنی سازمان انرژی اتمی باید درخصوص این تهدیدها جدی عمل کند. هرچند ما تهدید را به مفهوم اینکه رخ خواهد داد، در نظر نمی گیریم، اما باید برای بدترین شرایط آماده باشیم. از سوی دیگر علی اصغر سلطانیه نماینده ایران در آژانس نیز اعلام کرد آژانس بین المللی انرژی اتمی هم اکنون فرآیند برنامه ریزی جهت بازرسی تاسیسات این مرکز غنی سازی جدید را همانند سایر تاسیسات هسته یی ایران آغاز کرده است. وی در ادامه اظهارکرد؛ «تهران در آینده یی بسیار نزدیک امکان دیدار بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی را از مرکز جدید غنی سازی اورانیوم فراهم خواهد کرد.» سلطانیه که با العالم گفت وگو می کرد همچنین گفت پیش بینی می کند بازرسان آژانس انرژی اتمی به زودی از مرکز جدید هسته یی ایران دیدن کنند. وی درعین حال واکنش دولت باراک اوباما رئیس جمهور امریکا به اعلام وجود این مرکز را غیردلگرم کننده و نمایشی سیاسی توصیف کرد.

درخواست های ۱+۵ درباره دومین مرکز غنی سازی

از سوی دیگر در حالی که سه روز دیگر تا زمان برگزاری نشست نمایندگان ۱«۵ با سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی باقی مانده است، به نظر می رسد کشورهای عضو تلاش دارند بحث درباره دومین تاسیسات هسته یی ایران را که به تازگی اعلام شده است در این نشست پیگیری کنند. در همین باره یک مقام عالی رتبه امریکایی گفت شش کشور امریکا، انگلیس، روسیه، چین، فرانسه و آلمان در حال آماده کردن «مجموعه یی از درخواست ها در جهت شفاف سازی » هستند که روی مرکز غنی سازی اورانیوم در نزدیکی قم متمرکز خواهد بود. به گزارش ایسنا این مقام امریکایی گفت؛ این درخواست ها شامل دسترسی آژانس به تاسیسات قم، افرادی که در آنجا کار می کنند و نیز جدول های زمانی مربوط به تحولات آن است؛ اینکه زمانی که برای دریافت این اطلاعات درباره قم تعیین خواهند کرد چند هفته است. انتظار می رود این درخواست ها در نشست ژنو در اول اکتبر (نهم مهر) مطرح شود. در عین حال خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز گزارش داد موضوع سایت غنی سازی که در نزدیکی قم قرار دارد، می تواند در گفت وگوهای پنجشنبه میان ایران و شش قدرت جهانی تاثیرگذار باشد. به گزارش ایسنا به نقل از آسوشیتدپرس، این تاسیسات با مقیاس کوچک به معنای وجود بیش از سه هزار سانتریفوژ نیست بلکه تعداد آن از هشت هزار ماشین در نطنز کمتر خواهد بود. براساس گزارش آسوشیتدپرس، هانس بلیکس رئیس پیشین بازرسان تسلیحات هسته یی در عراق به شبکه خبری اسکای گفت ایران به طور واضح به خواسته جامعه جهانی توجهی نمی کند و برخلاف تقاضای جامعه بین الملل عمل می کند. پائول راجرز متخصص امنیتی دانشگاه

برد فورد انگلستان نیز اصرار دارد اگر ایران فعالیت های غنی سازی اش را کند نکند اساساً اتفاقی خواهد افتاد و اگر به همین روند ادامه دهد، دسترسی به تجهیزات نظامی حدود یک سال طول خواهد کشید. روزنامه «واشنگتن پست» نیز به نقل از دیپلمات ها نوشت ایران باید به همه پرسش های ممکن درباره وجود احتمالی طرح هایی برای تولید سلاح هسته یی پاسخ دهد و با یک برنامه زمانبندی شده برای مذاکرات جدی با غرب موافقت کند.

به نوشته این روزنامه اعضای دولت اوباما می گویند آنها درصدد تعیین اولتیماتوم نیستند، اما ایران در برابر انتخاب قرار گرفته است. یعنی اگر این کشور تا پایان سال جاری میلادی واکنش نشان ندهد آنگاه ایالات متحده امریکا به همراه دیگر متحدانش تحریم های شدیدتری را علیه ایران به کار خواهد گرفت. نخست وزیر اسرائیل در آستانه برگزاری مذاکرات گروه ۱«۵ با ایران و اعلام ساخت دومین کارخانه غنی سازی سوخت هسته یی تحرکات گسترده یی را برای تاثیرگذاری بر روند موضع صلح آمیز هسته یی ایران آغاز کرده است. به گزارش فارس به نقل از پایگاه خبری النشره لبنان، «بنیامین نتانیاهو» شنبه شب با تعدادی از نمایندگان بانفوذ کنگره امریکا از جمله «نانسی پلوسی» رئیس کنگره و «میچ ماکونیل» رهبر جریان اقلیت در مجلس سنای امریکا تماس تلفنی برقرار کرده است. وی در این تماس ها نسبت به آنچه خطر برنامه هسته یی ایران خوانده به آنها در این زمینه هشدار داده و بر ضرورت جلوگیری فوری از ادامه روند فعالیت هسته یی ایران تاکید کرده است. از سوی دیگر بنیامین نتانیاهو قرار است امروز در کابینه امنیتی اسرائیل که متشکل از هفت تن از مهم ترین وزرای کابینه است، نتایج دیدارها و مذاکرات خود در نیویورک را به اطلاع آنها برساند. بنابر تحرکات صورت گرفته، دبیر شورای عالی امنیت ملی در آستانه گفت وگوهای اکتبر با شش کشور در مصاحبه با مجله آلمانی اشپیگل، کشورهای طرف گفت وگو با ایران را به عدم تکرار اشتباهات گذشته، تقویت حسن نیت و اراده جدی برای همکاری راهبردی فراخواند. به گزارش ایلنا، سعید جلیلی با اشاره به ضرورت همفکری صادقانه همه طرف ها برای دستیابی به راه حل هایی جهت رفع نگرانی های مشترک، دارا بودن فرهنگ گفت وگو را شرط اساسی برای پیشرفت آن دانست و گفت؛ در گذشته برخی قدرت ها فاقد این فرهنگ بودند و استفاده از تعابیری همچون «سیاست چماق و هویچ» نشانه فقدان تمدن گفت وگو است. مذاکره کننده ارشد جمهوری اسلامی ایران با شش کشور با تاکید بر اهمیت تلاش برای رسیدن به مبانی و تعاریفی مشترک از نگرانی های جهانی و تلاش دسته جمعی برای رفع آن گفت؛ با وجود برخی اختلافات در دیدگاه ها باید موارد مشترک را تقویت کرد.